Çok Çeşitli Blog

26 Haziran 2011 Pazar

53) BEYOĞLU'NDAN SANATÇI ANEKDOTLARI..

Kahvelere Tepebaşı'nda da rastlanır. Bunların en önemlisi "Kanuni Esasi Kıraathanesi"dir. Ama Tepebaşı'ndaki kahvelerin topuna birden "İzmir Kahveleri" denir...Buralarda nargile de içilir..
Kanuni Esasi Kıraaathanesi yaşamını 1970'li yıllara kadar sürdürmüştür.. Cahit Irgat Şehir Tiyatrosu'nda çalıştığı sıralar buraya çok gelir. Aktör Salih Tozan da gelir, masalara "Gözüm !, Canım ! Muhterem !" sözcüklerini dağıtır. Salih Tozan büyük oyuncudur ve gönül büyüğü insandır. Çok sürmeyen yaşamı boyunca yirmi dört kez evlenmiştir !.. Ama evliliklerinin çoğu üç ayı geçmez. Son evliliği için nikah memurunun karşısına çıktığı zaman görevli, kafa kağıdı evirmiş çevirmiş sonra da, "Bu, kafa kağıdı değil, kadın listesi ! " demiştir..
Bir dostunu gördüğünde, olağanüstü sevinmiş gibi, "Vay mirim" diyerek Osmanlı usulü bir tiyatro selamı verir ; "nerelerdesin ?" sorusuyla karşılaşınca da, "İki nikahla rakı kadehinin arasında volta atıyorum !" diye yanıtlar.. Nikahın birisi evdeki karısı, öteki de tiyatrodur.. Onun bir de meşhur "federasyon öyküsü" vardır. Kendi ağzından şöyle anlatır : " Ulan, vaktiyle bir karı aldık, futbolcuya kaçtı.. Haydi o kafadan anlamıyor, ayaktan anlıyor, dedik. İkincisini aldık, o da güreşçiye kaçtı.. Üçüncüyü pazarlıkla aldım, bak futbolcuyla güreşçiye kaçmak yok, diye. Geçenlerde Beyoğlu'nda beraber yürüyoruz. Bir tanıdık çıktı karşıma. Ayaküstü laflamaya başladık, Bir de baktım, bizim karı yanımda yok. Ulan nerede bu karı diye, sağa sola bakındım, ilerde bir fotoğrafçı dükkanı önünde durmuş, resimleri seyrediyor..Hemen koştum yanına, hangi resme bakıyor diye bir göz attım ; yumruklarını göğsüne kaldırmış bir boksöre bakıyor. Yürü ulan namussuz, dedim, federasyona mı çalışıyoruz yani !..."

Sanatçıların, hele birkaç içkiyle hafif çakırkeyif olmuşlarsa, sohbetlerine de, yaptıkları ince esprilere de doyum olmamıştır.. Bir gün Yakup Kadri (Karaosmanoğlu) ile arkadaşları "Le Bon" da otururlarken içlerinden biri, "Cemal Paşa Frankofildir (Fransız sever) , Enver Paşa Germanofildir (Alman sever) " der. Masada oturan Süleyman Nazif'in, İçişleri Bakanı Halil Bey'i hiç sevmediğini bilen bir başkası, "Ya Halil Bey nedir ?" diye sorunca, Süleyman Nazif, "Ha o mu ? O sadece fildir !.." der.

O dönemin meşhurlarından Neyzen Tevfik anlatıyor, " Otuz seneden fazla var (1910-1920'ler) ; bir akşam Asmalı Mescit'ten geçiyorum. Baktım, bir çingene ayı oynatıyor. Etrafını çoluk çocuk çevirmiş ; seyrediyorlar ama, çingene ayıyı oynatamıyor. Çünkü ayı usta !.. Bir ehlinin elinde olsa mükemmel oynayacak. Ama ayıcı acemi..Ben o zamana kadar ayı oynatmadım ama, çok seyrettim. Çok seyrettiğim için biliyorum. Nihayet dayanamadım, sokuldum.. Çingenenin elinden ayının zincirini, halkasının ipini çekip aldım. Değneğini de, tefini de aldım.."Gel arkamdan ! " dedim. Ayı elimde, çingene peşimde doğru "Tepebaşı Bahçesi" ne... Bu bahçe o zaman çok rağbette..Şişli'den, Kadıköy'den, bütün kibar semtlerden, muhitlerden hanımlar, beyler akın akın gelip bu bahçeyi doldururlar..İnce saz, orkestra dinlerler.. Bahçeye girdim : Hıncahınç ! İğne atsan yere düşmez. Ortaya doğru yürüdüm. Önce bir hayret, bir sessizlik, sonra kulaktan kulağa fısıltılar : "Neyzen, Neyzen Tevfik !.." Arkasından bir alkış.. Saz durdu, ben ortaya geldim. Tefi çalıp ayıyı oynatmaya başladım. Dedim ya : Ayı usta, mükemmel oynuyor.. Oynattıktan sonra, değnekle koltuğunun altından dürttüm : "Eskiden genç kızlar yavuklularını gördükleri zaman nasıl utanırlardı ? " Ayı bir pençesini kaldırıp yüzünü tuttu, utanma taklidi yaptı.. Elimi uzattım : "Ya şimdi ne yapıyorlar ?" O da pençesini uzattı tokalaştık. Kahkaha, alkış, kıyamet.. Yine değnekle koltuk altından dürterek, "Kocakarılar hamamda nasıl bayılır ?" Yere uzanıverdi.. Yine kahkahalar, alkışlar.. Ayının zinciriyle değneği çingenenin eline tutuşturdum, tefi alıp seyirciden parsa topladım. Herkes, o zamanki kağıt yüz paralıklardan, çeyreklerden, mecidiyelerden, yeşil yirmi beş kuruşluklardan, elli kuruşluklardan boyuna tefin içine yağdırıyor. Tef, tıka basa doldu. Getirip çingeneye verdim. Adam, o kadar parayı bir arada görmemiş, bir daha görmesine de olanak yok. Paraları paylaşmak için davrandı. "Haydi haydi" dedim, "al o paraları da git, yalnızca ayı oynatmasını öğren !.. Ayı dediğin böyle oynatılır !.."

1936'lardaCemal Reşit-Ekrem Reşit kardeşlerin "Lüküs Hayat", "Üç Saat", "Deli Dolu" operetleri oynanmıştır. "Şehir Tiyatrosu" sanatçılarının oynadığı bu oyunlardan "Lüküs Hayat" ta Semiha Berksoy da rol almış ve Nazım Hikmet'in kıskançlığını çokça uyandırmıştır.. O zamanlar Nazım Hikmet, Semiha Berksoy'un her şeyiyle yakından ilgilenmektedir. Sesine, sanat yeteneğine çok değer veriyordur. Kimi günler ona : "Yorgunum, bana bir şeyler okusana " der. Semiha da ona Schumann'dan, Beethoven'den yürek paralayıcı parçalar okur.. Semiha'nın yanında koca Nazım sanki çocuklaşıyor, coşuyordur.Bir gün onun karşı kaldırıma geçişini seyretmiş, sonra yanına giderek : "Sana uzaktan bakmak, yürüyüşünü görmek hoşuma gidiyor" demiştir.. Nazım "Tepebaşı Bahçesi"nde "Lüküs Hayat"ı seyrettiğinin ertesi gününde de Semiha'ya şöyle der : "Dün gece senin yüzünden az kalsın kavga çıkarıyordum.." Doğrudur bu. Nazım oyunu seyrederken adamın biri Semiha'ya laf atmış ; Nazım da iskemlesini kaptığı gibi adamın üzerine yürümüştür. Olayı gülerek anlatan Nazım, Semiha'ya şunları söyler : "Ben seninle evlenirsem, sahneye filan çıkmak yok. Seni kapıdan dışarı bile bırakmam !" Semiha da, "Bunu şair, sanatçı Nazım Hikmet mi söylüyor ?" diye sorunca da, "evet, bunu şair, sanatçı Nazım Hikmet söylüyor.." Ben, naçizane olarak, bunu Nazım'a hiç yakıştıramadım.. Son söylediği cümle şöyle olmalıydı : "Evet, bunu şair, sanatçı ve AŞIK Nazım Hikmet söylüyor !.."...

Sait Faik Abasıyanık'ın da bir uzatmalı sevgilisi vardır. Garip bir ilişkidir.. Koparlar, tekrar birleşirler.. Rum kadının adı Alexandra'dır.. Bir akşam Aziz Nesin'le Beyoğlu'nda kafa çekerler.. Birden Aziz Nesin'e "Hadi gidelim" der. " Benim ıslığımı tanır, duyunca da açar kapıyı, tıpkı eskisi gibi.." Yola koyulurlar. Kasımpaşa'nın oralarda bir meyhaneye gelirler. Meyhaneci, garsonlar, hepsi de Rumdur. Hepsi de Sait Faik'i tanır. Oradan çıkar, bir başkasına girerler ve orada da içerler.. Oradakiler de Sait'in Rum kızına mecnun olduğunu, bütün başından geçenleri bilmektedirler. Tekrar yola çıkarlar.. Tozlu topraklı bir yere gelirler. Solda tek katlı bir ev vardır. "İşte burası !" der Sait Faik. Evin az ötesinde, demir direkte bir elektrik lambası vardır. Işığı, orasını koni biçiminde bir ışık vererek aydınlatmıştır ve o ışık huzmesinin dışında kıpırdayan bir karaltı vardır. Sait Faik'le Aziz Nesin yürüyerek oraya yaklaştıklarında, bir delikanlının, sarıldığı kızı öptüğünü görürler. Sait Faik birden geri döner : "Tuu, ulan benim kız bu be !..."
Geri dönüş yolunda hep başka şeylerden konuşurlar !...

"Nisuaz" kahvesinde Süavi Koçer bir gün yanındaki masada oturan bir "gündüz yosması"na özgürlük üzerine yazdığı şiirlerden birisini okumuştur. O gün orada Ankara'dan gelmiş olan Necati Cumalı da vardır... Bu, gündüz yosmaları öğleden sonraları gelip akşam dokuza kadar iş tutarlar ; akşam olunca da, evli olanlar otuz ya da kırk liralık kazançlarını doğru kocalarına taşırlar. Süavi'nin şiirini okuduğu gündüz yosması, bunların en akıllılarından biridir. Yaşamın içinde iyice pişmiş, filozoflaşmıştır. Şiiri ciddiyetle dinler. Süavi şiiri bitirince, "işte biz şairler, özgürlük şiirleri yazarız" deyince, o da "Nisuaz" tarihine geçen şu sözleri söyler : "Zaten özgürlüğü şairlerle orospular koruyorsa koruyor !..."

Nahit Ulvi'den şu dizeler, aşkı ne güzel tarif eder...
"Bir şey var aramızda
Senin bakışından belli
Benim yanan yüzümden.."

Josef Stalin

Josef Stalin, Gürcü asıllı Sovyetler Birliği devlet adamı, Sovyet Mareşali, 1922'den, 1953 yılındaki ölümüne kadar 31 sene boyunca Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri. Lenin'in ölümünden sonra, Sovyetler Birliği'nin lideri konumuna gelmiştir.

Gori’de dünyaya geldi. 7 yaşında çiçek hastalığına yakalandı ve bu hastalık yüzünde kalıcı izler bıraktı. 10 yaşında rahip okuluna devam etti. Burada Gürcü çocuklar Rusça eğitim alırlardı. 12 yaşına geldiğinde geçirdiği iki at arabası kazası sonucu sol kolu sakatlanacak ve hayatı boyunca tam iyileşmeyecekti. 16 yaşında Gürcü Ortodoks Rahip Okuluna gitmeye hak kazansa da, burada otoriteye karşı başkaldırıp huzursuzluk çıkardığı için 1899 yılında atılır.

Bu dönemde Stalin, Lenin’in eserleriyle tanışır ve marksist bir devrimci olmaya karar verir. Tiflis'deki RSDİP örgütüne katıldı ve 1901 yılında Tiflis'de Çarlık askerleri tarafından bastırılan 1 Mayıs gösterilerini örgütledi. Buradan Batum'a geçer ve petrol işçileri arasında örgütlenir. Mart 1902'de petrol işçilerinin grevini örgütler.1903 yılında Bolşeviklere katılır. Ohranka tarafından sürekli izlense de profesyonel devrimci olarak illegal parti faaliyetlerine başlar. Kafkaslar’daki önde gelen Bolşevik liderlerden birisi olur. Bu dönemde propaganda, grev örgütleme, banka soygunu gibi alanlarda faaliyet gösterir.

1905 ve sonrası

1905 Devrimi sırasında Tiflis'dedir. Aralık ayında önce Sankt Petersburg'da yapılması planlanan ancak sonradan Finlandiya'ya alınan Bolşevik Konferansına delege seçilir ve 24 Aralık 1905 günü Tampere'de yapılan toplantıya katılır. Burada hep yazılarından tanıdığı Lenin ile ilk kez tanışma fırsatı bulur. Tiflis'e döndüğünde Çarlık askerlerinin ve Karayüzlerin devrimi bastırdığını ve katliamlara başladığını görür. Tiflis'i kana bulayan Çarlık Ordusu komutanı General Fyodor Griiazanov'a düzenlenen başarılı suikast saldırısında yer alır. 1906 yılı Nisan ayında Stockholm'de yapılan 4. Kongreye katılır. Burada sonradan birlikte çalışacağı Kliment Voroşilov , Feliks Dzerjinski, Grigori Zinoviev, Aleksey İvanoviç Rikov ile tanışır ve eski dostları Mihail Kalinin ve Stepan Şaumyan ile yeniden buluşur.15-16 Temmuz 1906 akşamı. Ekaterina Svanidze ile evlenir. Bu evlilikten ilk oğlu Yakov dünyaya gelir. Bolşevik Parti banka soygunlarını yasakladığı için geçici bir süre partiden resmen istifa eder, bir banka soygunu düzenler ve Bakü’ye kaçar. Eşi Ekaterina Bakü’de tifüsten dolayı ölür. Bakü’de yeraltı faaliyetlerini sürdüren Stalin Çarlık taraftarlarına karşı örgütlenmeyi hızlandırır. 27 Nisan (10 Mayıs) 1907 günü Stepan Şaumyan ile birlikte İngiltere'ye geçerek 5. Kongreye gözlemci delege olarak katılır.Bu dönemde hastalanan eşi Kato 22 Kasım 1907 günü Bakü'de ölür. Eşinin çok genç yaşta ölümü Stalin'i çok derinden etkileyecektir.

Stalin Bakü'de bulunduğu dönemde Müslüman işçiler arasında örgütlenme faaliyeti gösterir. Parti içindeki işçiler tarafından sevilmekteyse de partili aydınlar tarafından davranışları beğenilmez. Bakü'de Çarlık yanlısı Karayüzler örgütü ile mücadele eder, Bolşevikler için zengin petrol maden sahiplerinden zorla para toplar.Bu yıllarda Kafkasya'daki parti tabanında Lenin'den sonra en etkili kişi olduğu belirtilir.Kafkaslardan sonra ilk kez 1911 yılında Bolşeviklerin büyük örgütlerinin bulunduğu Moskova veya Sankt Petersburg'a gitmek istediğini belirtir. Bunun üzerine 1911 Eylül ayında Sankt Petersburg örgütüne katılır.Ocak 1912'de yapılan ve Bolşeviklerin ayrı bir parti olduklarını açıkladıkları ilk toplantı olan Prag Parti Konferansına delege olmasına rağmen katılamasa da ilk kez Merkez Komitesine seçilir. Bu dönemde yine Merkez Komitesinde bulunan ve aynı zamanda Bolşevik Duma vekili olan Ohranka ajanı Roman Malinovski sayesinde Çarlık rejimi tüm Bolşevik liderleri yakalamayı başarır. Nisan 1912’de Sankt Petersburg’da Pravda’yı çıkartmaya başlar. Artık yazılarında ve parti içinde Rusça çelik anlamına gelen Stalin mahlasını kullanmaktadır. Temmuz ayında yakalansa da kısa sürede sürgün edildiği Sibirya'daki Narym kasabasından kaçar.

Bu dönemde Bolşevikler ile Menşevikler arasında birlik sağlanmasını savunur ve bugünkü Polonya sınırları içinde bulunan Kraków'da bulunan Lenin tarafından çağrılır. Lenin kesinlikle Bolşeviklerin ayrı bir siyasi hatta kalmasını savunmaktadır ve Rusya'da bulunan Merkez Komitesi üyelerinden Stalin'i bu görüşe ikna etmeye çalışır. Stalin Kraków'da bulunduğu bu dönemde Viyana'daki Bolşeviklerin yanına gidecektir.Burada Mart 1913'de yayınlanacak ünlü eseri Marksizm ve Ulusal Sorunu yazacaktır.

Şubat 1913'de Sankt Petersburg'a döner. Malinovski tarafından burada tuzağa düşürülür ve 4 yıl sürecek son sürgününe Kuzey Kutup dairesindeki Turhansk bölgesi küçük Kureika köyüne gönderilir.1916 yılının Aralık ayında I. Dünya Savaşından zor durumdaki Çarlık rejimi tarafından orduya alınmak üzere diğer siyasi sürgünlerle beraber çağrılır. Şubat 1917'de Yenisey Irmağı kıyısındaki Krasnoyarsk'a ulaşır ancak çocukluğundan beri sakat olan sol kolu nedeniyle askere alınmaz. Şubat Devriminin patlak vermesiyle beraber özgür kalır ve 12 Mart günü Sankt Petersburg'a varır.

1917 Şubat Devriminin ardından sürgünde beraber bulunduğu Lev Kamenev, Matvei Muranov ile birlikte Petrograd'a döndü. Bu dönemde Bolşevikler Şubat Devrimi hazırlıksız yakalanırlar. Lenin dahil olmak üzere önde gelen tüm liderler yurtdışı veya yurt içinde sürgündedir. İkincil derecedeki önderlerden Vyaçeslav Molotov ve Aleksandr Şlyapnikov yönetimi ele alacak ve Bolşevik yayın organı Pravda'da Geçici Hükümeti şiddetle eleştiriyordu. Stalin, Kamenev ve Muranov şehre gelir gelmez Pravda'nın başına geçer ve Geçici Hükümet ile ılımlı bir siyaset izlemeye başlar. Ayrıca Menşeviklerle birlik yapılmasını önerirler. Sürgünde bulunduğu İsviçre'den durumu izleyen Lenin bu siyasi hatta karşı çıkmakta ama duruma müdahale edememektedir. Ülkeye acilen dönmek isteyen ancak sürmekte olan savaş yüzünden İsviçre'den dışarı çıkamayan Lenin İsviçreli komünist Fritz Platten'in aracılığıyla Alman İmparatorluğu ile görüşmelere başlar. Sonunda anlaşma sağlanır ve Mühürlü Tren olarak adlandırılan yolculukla Lenin ve Rus sürgünler Nisan ayı başında Petrograd'a gelirler. Lenin gelir gelmez Pravda'da izlenen hattı şiddetle reddedecek ve Nisan Tezleri olarak bilinen kararlarını ilan edecektir. Buna göre parti Geçici Hükümete destek vermeyecek, tersine iktidarın sovyetlere verilmesi için örgütlenecektir. Temmuz Günleri olarak bilinen tabandaki işçi ve asker ayaklanmasından sonra Bolşevikler Geçici Hükümet tarafından kovuşturmaya uğrayacaktır. Stalin bu dönemde toplanan 6. Kongresinde Lenin'in Geçici Hükümet tarafından aranması üzerine teklif edilen ve Lenin'in teslim olmasını içeren görüşlere şiddetle karşı çıkar. Kovuşturmaya uğrayan Bolşeviklerin toparlanmasını ve Lenin'in gizli bir şekilde saklanmasını sağlar. Bu dönemde Lenin Finlandiya'da yeraltında olduğundan Sverdlov'la birlikte partinin yönetimini üstlendi. Kornilov Olayının bastırılmasından sonra popülerliği olağanüstü derecede artan Bolşevikler Ekim Devrimi ile iktidarı alır. Petrograd'da toplanmakta olan 2. Tüm Rusya Sovyetleri Kongresine iktidar verilir. Bolşeviklerin ve müttefikleri Sol SR'ların çoğunlukta olduğu kongre Lenin'in başkanlığındaki ilk Sovyet hükümeti olan Sovnarkomu oluşturur. Stalin de bu kabinede Milliyetler Halk Komiseri olarak yeralır.

1930lu Yıllar

Sovyetler Birliğinin ilk önder kadrosu tarihteki ilk işçi sınıfı devletinin istikamet yönünü tayin ederken daha önce tarihte benzer bir örnek olmamasının her türlü sıkıntısını çekmiştir. Lenin'in ölümünden sonra 1930'lu yıllara kadar süren derin tartışmalar, yargılamalar ve verilen idam cezaları aslında farklı istikamet tayin etmek isteyen Bolşevikler arasında gelişen siyasal ve ideolojik kavgalardır. Bu dönemde NEP siyasetinden çıkılması eleştiri konusu olacak, sanayileşme ve kolektivizasyona karşı çıkılacaktır. Savaş Komünizminden NEP'e geçişi eleştiren Troçki, NEP siyasetine son verilmesine karşı çıkan Buharin, önce Troçki ile daha sonra Stalin'e karşı parti içinde muhalefet eden Zinoviev ve Kamenev süreç içinde tasfiye edileceklerdir. II. Dünya Savaşı yıllarında Troçki 20 Ağustos 1940 tarihinde, Stalin'nin talimatıyla Sovyet Gizli Polisi GPU tarafindan düzenlenen bir suikast sonucu Meksika'da öldürülmüştür. Komünist Parti içinde "sağ veya sol sapmayla" suçlanan eski liderlerin tamamı ise 1930'lu yıllarda mahkûm olacak, Stalin tarafından idam ettirileceklerdir. Özellikle eski

Bolşeviklerin yargılanması ve cezalandırılması ilginçtir. Moskova'da 1936-1938 yılları arasında yapılan duruşmalarda Bolşevik Partinin eski önderlerine zorla akıl almaz suçlamalar yapılmış, kendilerini emperyalist devletlerin ajanları olarak ifşa etmeye zorlanmışlardır. Büyük Temizlik terör adıyla toplumda geniş yankı bulan tasfiye hareketi sonucunda, özellikle partide Stalin ve ekibi (Molotov, Voroşilov, Kaganoviç, Beria) hakimiyetlerini kurmuşlardır. Bu sayede planlanan sanayi hamlesine hız verilmiş, büyük topraklar binlerce yoksul köylünün ve çiftlik hayvanının gereksiz yere hayatını kaybetmesi pahasına zorla kollektifleştirmiştir. Küçük üreticiler ve ve köylüler kooperatifler içinde örgütlenmiştir.

1941-45 Büyük Vatanseverlik Savaşı

II. Dünya Savaşı sırasında parti liderliği, hükümet başkanlığı ve Sovyet orduları başkomutanlığı görevlerini bir arada yürüttü. 1939'da Hitler'in Nazi Almanyası'yla Molotov-Ribbentrop paktı diye de bilinen bir saldırmazlık anlaşmasını imzaladı. Bu sayede faşizmin ordularına karşı savaş hazırlığı yapmak için vakit kazanmış oldu. Bu anlaşma müzakereleri sırasında, Stalin, Hitler'den, Polonya'nın doğusunun, -ki bu topraklar Rus Devrimi sırasında, devrimi doğduğu gün boğmak isteyen Polonya hükümeti tarafından işgal edilmişti- Finlandiya'nın güneyinın, Estonya, Letonya ve Litvanya'nın Nazi ordularının güzergahları dışında bırakılmasında diretti ve bu bölgelerin Sovyet nüfuz alanında olduğunu belirtti. Bu sayede diplomatik bir manevrayla Baltık Denizi'nden Karadeniz'e kadar Naziler'in -eğer yapmış oldukları anlaşmayı ihlal etmeselerdi- asla yaramayacağı tampon bölgeler oluşturdu. Bu büyük bir diplomatik başarıydı. Savaş sırasında Stalin'in Türkiye'den de toprak talepleri olduğu iddiası savaşın çeşitli taraflarınca Türk-Sovyet ilişkilerini germek amacıyla pek çok kereler farklı amaçlarla dillendirildi. Bu propagandanın savaş sonrası dönemde ABD'nin Türkiye'deki nüfuzunu arttırmasında ve Türkiye'nin NATO'ya üye yapılmasındaki etkisi büyüktür.

Bu tartışmalı tarihsel dönemle ilgili olarak, Stalin'e düşman veya Stalin'den yana olan her iki tarafın da farklı tezleri vardır. Stalin karşıtlarının tezlerine göre, Hitler'le aralarındaki açıklanmayan gizli protokole bağlı olarak Finlandiya, Estonya, Letonya, Litvanya, Romanya ve Polonya'nin Naziler veya Sovyetler tarafından işgalinin yolu açılmıştır. Stalin'in doğru yaptığını savunanlara göre ise, 1937'deki Münih görüşmelerinde açıkça ortaya çıktığı gibi, İngiliz ve Fransız emperyalistleri ve dolaylı olarak da Amerikalılar, Nazileri kışkırtıyorlardı ve onların Sovyetler Birliği'ne saldırısının önünü açmaya çalışıyorlardı. Bu amaçla Avusturya'nın Almanya'ya katılmasına (Anschluss) ve Çekoslovakya'nın işgaline göz yummuş ve onaylamışlardı.Ne var ki, özellikle Çekoslovakya'nın işgalinden sonra Sovyetler Birliği'nin İngiltere ve Fransa ile ilişki kurma çabalarına rağmen bu iki ülke Nazi tehdidini birlikte ortadan kaldırma girişimini reddetti. Böylece Sovyetler Birliği, kendi sınırlarını güvence altına almak için bu protokolü imzaladı. Stalin'in amaçlarına göre, Polonya ve Baltık ülkelerinde oluşturulacak tampon bölgeler, Nazilerin Sovyetler Birliği'ne ulaşmasını engelleyecekti. Böylece 1939 yılında Nazi işgalinden sonra Sovyetler Polonya'nın kalan yarısını işgal edip Estonya, Litvanya ve Letonya'yı sınırlarına kattı. Sovyetler'in kuzeyindeki saatli bomba niteliği taşıyan Finlandiya'ya saldırdı ve büyük kayıplar vermesine rağmen Mart 1940'da Kış Savaşı olarak bilinen bu savaşı da kazandı. 1941'de Hitler'in Sovyetlere saldırması üzerine Stalin bu sefer müttefiklerin yanında yer aldı. Faşizmin yenilmesinde II. Dünya Savaşı'nın en ağır bedeli ödeyen güç olarak (24 milyon ölü) müttefiklerin yanında Nazi Almanyası'na karşı kazandığı zafer uluslararası alanda gücünü ve popüleritesini artırdı.

Sovyetler Birliğini işgal eden Nazi Ordularının Kafkasya petrollerine ulaşabilmek için savaştığı 1942 yılında Nazilere elçiler yollayarak temas sağladıkları ve Nazilere askeri açıdan aktif olarak yardım ettikleri nedeniyle Kırım Tatarlarını Sibirya'ya sürdü. Türkiye Cumhuriyeti hükümetlerinin savaş sırasında Nazi Almanyası ile yakın ilişkiler tesis ettiğini, Nazi Almanyası ile dış ticareti Alman para birimi "Reichsmark" ile yaptığını, TC banknotlarını Almanya'da bastırdığını, Nazi Almanyası'na paslanmaz çeliğin hammaddesi olan krom sevkiyatı yaptığını,bakan Saraçoğlu'nun ırkçı ve Nazist söylemleri, Sovyetler Birliği'ne dahil olan Kırım ve Kafkasyada askeri harekat yapmakta olan Nazi Ordusunu cephede takip etmek için Türk hükümetinin komutanlar yollaması sebebiyle ilişkiler iyice gerildi. İki Gürcü profesörün Kars ve Ardahan'ın Gürcistan'nın tarihsel topraklarına dahil olduğunu ileri sürmesi Türkiye'deki çevrelerde Sovyetler Birliği'nin bu illeri ilhak etmek istediği şeklinde algılandı ya da bu hükümet taradından bu şekilde lanse ettirildi. Stalin İstanbul ve Çanakkale Boğazlarının olası bir saldırıya karşı ortak savunulmasını teklif etti. 2. Dünya Savaşı gibi uluslararası bir ortamda bu teklif kulağa çok kötü gelmese de aynı zamanda boğazlarda askeri deniz üsleri anlamına gelecekti ki bu da Türkiye nin Almanya'ya içli dışlı ilişkileriyle uyuşmuyordu. Bu gibi talepler savaş bittikten sonra Türkiye'nin NATO üyeliği veya NATO'dan gelen yardımlar gibi konularda iç ve dış platformlarda propaganda malzemesi yapılmıştır.

Savaştan Sonra

II. Dünya Savaşı'nın sonlarında Kızılordu tarafından Nazi işgalinden kurtarılan Doğu Avrupa ülkelerinde komünist partilerin iktidara gelmesine destek sağladı. Bu ülkelerin kapitalist ekonomiden sosyalist ekonomiye geçmesine ve Sovyetler Birliği'nin tecüblerinden yararlanmalarında yardımcı oldu.

5 Mart 1953'te öldü. Ölümünden sonra Kruşçev ünlü 20. Kongre ile Stalinin yanlışlar yaptığını iddia ederek anti-Stalinizasyon kampanyasını başlattı. Bu kampanya kendisinden sonra gelen Brejnev dönemine kadar sürdü. Daha sonra Gorbaçov döneminde Sovyetler Birliğinin içinde bulunduğu sorunların sebebi olarak Stalin suçlandı ve anti-tez olarak Glasnost ve Perestroika kavramları gündeme getirildi.

Mezarı ve doğduğu ev

Stalin öldükten sonra naaşı Lenin'in naaşının yanında kalmıştır. Ancak 31 Ekim 1961 tarihinde alınan kararla naaşı Kremlin Duvarı Mezarlığına defnedilmiştir.Doğduğu ev Gürcistan'ın Gori kentinde bulunan Stalin Müzesi kompleksi içerisinde korunmaktadır. Gori kentinde kendisine ait heybetli bir heykel de kent meydanında bulunmaktaydı. 1950 de dikilen 6 metrelik dev heykel, 25 Haziran 2010 tarihinde sessiz sedasız bir şekilde kaldırıldı.Yerine 2008'de Rusya ile savaşta ölenler için anıt yapılacağı açıklanmıştır.

Stalin'den sözler ve anılar

*Oğlu Naziler tarafından esir alındıktan sonra pazarlık malzeme yapılmak için Stalin ile irtibat kuran Nazilere Stalin'in verdiği yanıt:

"O benim için yanlızca bir sovyet askeridir ve bir onbaşı ancak bir onbaşı ile takas edilirAnavatan pazarlığa tabi değildir"

Bunun üzerine oğlu Naziler tarafından kurşuna dizilmiştir.

*Eğer sermaye, Sovyetler Cumhuriyeti'ni dağıtmakta başarılı olursa ne olacak? Bütün kapitalist ve koloni ülkelerde karanlık bir karşı saldırı çağı başlayacak, işçi sınıfının ve ezilenlerin boğazlarına yapışılacak ve uluslararı komünizmin bütün cepheleri kaybedilecektir.

*Yahudi karşıtlığı, ırkçı şovenizmin aşırı bir türü olarak, yamyamlığın en tehlikeli eseridir.

*Yazarlar insan ruhunun mühendisleridir.
26 Ekim 1932'de Sovyetler'in en iyi 50 yazarıyla Maksim Gorki'nin evinde yaptığı toplantıda

-Derlemedir-

Josef Stalin

1905 ve sonrası

1930lu Yıllar

1941-45 Büyük Vatanseverlik Savaşı

Savaştan Sonra

Mezarı ve doğduğu ev

Stalin'den sözler ve anılar

*Oğlu Naziler tarafından esir alındıktan sonra pazarlık malzeme yapılmak için Stalin ile irtibat kuran Nazilere Stalin'in verdiği yanıt:

"O benim için yanlızca bir sovyet askeridir ve bir onbaşı ancak bir onbaşı ile takas edilirAnavatan pazarlığa tabi değildir"

Bunun üzerine oğlu Naziler tarafından kurşuna dizilmiştir.

*Yahudi karşıtlığı, ırkçı şovenizmin aşırı bir türü olarak, yamyamlığın en tehlikeli eseridir.

*Yazarlar insan ruhunun mühendisleridir.
26 Ekim 1932'de Sovyetler'in en iyi 50 yazarıyla Maksim Gorki'nin evinde yaptığı toplantıda

-Derlemedir-

2 milyon yıl sonra yine istila

Küresel ısınmayla belirli bölgelerde yaşayan türler dünyanın diğer yerlerine doğru yayılarak istila hareketi başlatıyor.

Küresel ısınma sonucunda Kuzey Kutbu'nda buzulların geri çekilmesiyle birlikte, Büyük Okyanus'tan Atlas Okyanusu'nun kuzey bölümüne doğru en son 2 milyon yıl önce rastlanan bir tür istilasının başladığı belirlendi.

Geçen yıl İsrail kıyıları açıklarında 13 metre boyundaki bir gri balinanın gözlemlenmesi, Atlas Okyanusu'nun kuzeyinde en az 800 bin yıldır olmayan bir plankton türünün yeniden belirmesi gibi bulgular, tür istilasının işareti olarak yorumlanıyor. Besin zincirinin en altındaki canlı olan planktonun bu türüne, Atlas Okyanusu'nun kuzeyindeki Labrador Denizi'nde ilk kez 1999'da rastlandı. Şimdi ise artık daha güneyde, New York kıyılarına kadar yayıldığı görülüyor. İsrail açıklarında Mayıs 2010'da gözlemlenen gri balina türü de Atlas Okyanusu'ndaki aşırı avlanma sonucunda 1700'lerin ortalarında bu havzada tükenmişti. Bu balinanın bir türü de İspanya kıyıları açıklarında, İsrail'de görülmesinden 22 gün sonra görülmüştü.

Bir okyanustan diğerine yönelik tür istilası veya göçüne, Büyük Okyanus'un kuzeyinden başlayarak Kanada'nın kuzeyinden devam eden ve Atlas Okyanusu'na açılan "Kuzey Geçidi" adlı deniz yolunun, yazılı tarihin başlangıcından itibaren ilk kez 1998'de, ikinci kez de 2007'de bir uçtan bir uca buzdan tamamen arınarak geçit vermesinin yol açtığı düşünülüyor.

İklim değişikliği ve okyanuslar ile ilgili olarak 17 akademik kuruluşun katkı yaptığı ve 13 yıldır 300'den fazla akademik çalışmanın yapıldığı Clamer Projesi kapsamında, söz konusu balina ve plankton istilalarıyla ilgili bir çalışması bulunan, İngiltere'nin Plymouth kentindeki Alister Hardy Okyanus Bilimleri Vakfı'ndan Philip C. Reid, Atlas Okyanusu'nun kuzeyinde 2 milyon yıldır gözlenmeyen bu kapsamda bir tür istilasının sebebinin iklim değişikliği olduğunu belirterek, bu istilanın sonuçlarının da devasa olacağını, bölgede birçok türün tükenmesi, yeni gelen birçok türün de baskın hale gelmesiyle sonuçlanacağını belirtti.

kaynak

25 Haziran 2011 Cumartesi

ÖSYM Galata Kulesi’ni Üsküdar’a taşıdı!

LYS-3’teki edebiyat sorusunda Galata Kulesi’nin Üsküdar’ın Doğancılar semtinde bulunduğu belirtildi. Ancak kule 528 yılında Galata’da inşa edildi.

Üniversite adaylarının katıldığı Lisans Yerleştirme Sınavı (LYS) Edebiyat-Coğrafya sınavı dün yapıldı. 679 bin 639 aday, sınava girerken teker teker arandı. Öğrenciler diğer LYS’lerde olduğu gibi para, cüzdan, kol saati, sigara, toka, cep telefonu, kemer gibi eşyalarını binanın girişindeki kolilere ve masa üstlerine bıraktı. Pet su şişelerinin üstündeki ambalajlar söküldü. Türbanlı öğrencilerin toka ve küpe takıp takmadığı ise başörtüleri çıkartılarak kontrol edildi

Yanlış tarih bilgisi
ÖSYM tarafından dün gerçekleştirilen Lisans Yerleştirme Sınavı’nda Edebiyat bölümünde üniversite adaylarına yöneltilen bir soru “yanlış tarih bilgisi içeriğiyle” dikkati çekti. ÖSYM’nin soru hazırlama biriminde görev alan uzmanlarca hazırlanan soruda, Galata Kulesi’nin Üsküdar’ın Doğancılar semtinde bulunduğu belirtildi. Ancak, kule 528 yılında İstanbul’un Galata semtinde inşaa edildi. Tarih kaynaklarına göre, 4. Murat döneminde Hezarfen Ahmet Çelebi, tahtadan yaptırdığı kanatları sırtına takarak 1638’de Galata Kulesi’nden Doğancılar’a uçmuştu.

Yazım yanlışı var ama...
LYS 3 kapsamındaki Edebiyat testinde yöneltilen 56 sorudan biri şaşırttı. Testteki 7. soruda İstanbul’un Galata semtindeki Galata Kulesi’nin, Üsküdar’ın Doğancılar semtinde bulunduğunun yazılması dikkati çekti. Soruda, “1349’da (Cenevizliler) tarafından yapılan, sonraki yıllarda da birçok kez onarılan (Galata Kulesi), İstanbul’daki görülmeye değer yerlerden biridir. Üsküdar’ın (Doğancılar Semti’ndeki) bu yapı (17.yy.da) (Hezarfen Ahmet Çelebi’nin) takma kanatlarla uçmasından sonra da birçok uçma denemesine tanık olmuştur” denildi.
Parçada 1’den 5’e kadar sıralanan sözlerin hangisinde yazım yanlışı olduğu soruldu. Yazım yanlışının doğru yanıtının “Doğancılar Semti’ndeki” ifadesi olarak C şıkkı şeklinde verildi. Yanıta göre, semt sözcüğünün küçük harfle yazılması gerekiyor.

kaynak

Anne sütü üreten inek klonladılar

Arjantinli bilim insanlarının anne sütüne çok yakın süt üreten inek kopyaladığı iddia edildi.

İngiliz The Daily Telegraph'ın haberine göre, bilimciler genetik teknoloji kullanarak doğumdan önce ineğe insana ait 'anne sütü' geni enjekte ettiler. Bunun neticesinde, klonlanan havyanın yetişkinlikte 'insanlarınkine benzer süt' verebileceği ifade edildi.

Klonlamayı yapan Buenos Aires'teki Milli Tarım Teknolojisi Enstitüsü'nün açıklamasında, böylece 'bebeklerin beslenmesinde büyük önem taşıyacak bir gelişme sağlandığı' bildirildi.

Açıklamada, klonlanan ineğe 'Rosita İSA' adının verildiği ve bunun insan sütünde bulunan proteinleri içeren iki insan genini taşıyan ilk büyükbaş hayvan olduğu belirtildi.

Enstitü ile çalışan Milli San Martin Üniversitesi'nden Adrian Mutto, ''Amacımız, bebeklere anti bakteriyel ve anti viral koruma sağlayan laktoferrin proteini ile yine bir anti bakterial madde olan lysozme enjekte ederek, inek sütünün besleyici değerini artırmaktı'' dedi.

Çinli bilim adamları nisan ayında insan sütünde bulunan protein içeren GM Holstein inekleri yetiştirdiklerini bildirmişlerdi. Ancak Arjantinli ekip, Çinlilerin sadece bir insan geni kullandıklarını, kendilerinin ise sütün insanınkine daha çok benzemesini sağlayan iki gen kullandıklarını söylediler.

kaynak

24 Haziran 2011 Cuma

Pedagojik Formasyon Eğitimi Hakkında Merak Edilen Bazı Sorular

Pedagojik Formasyon Eğitimi hakkında son zamanlarda kulağımıza gelen bir çok sorular bulunmakta olup,bunların birçoğu da birbirleriyle benzer sorulardır.Bu yüzden bu soruların bir daha sorulmaması ve ayrıca kafadaki soru işaretlerinin de bir ölçüde giderilmesi amacıyla 2011 Haziran itibariyle en çok merak edilen soruları cevaplayacağız.

1- 2011-2012 yılı için pedagojik formasyon programına başvuru şartları nelerdir?

2010-2011 yılında uygulanan sistem 2011-2012 yılında da uygulanacağını düşünüyoruz.Yani 2011-2012 yılı başvurularında 2,50 not şartını sağlayan kişiler formasyon açan üniversitelere başvurularını yapabileceklerdir.

2-2011-2012 yılı için Ales'li Sisteme Dönülebilir Mi?

Bu konu hakkında en son açıklamayı Yök Başkanı yapmıştır. Ales'li sisteme dönülmeyip,yukarıda belirtmiş olduğumuz 2,50 not şartına dayalı başvurular devam edecektir.

3-Peki Ales'li sisteme dönülebileceğini söyleyenler var,bunlar ne kadar doğrudur?

Öncelikle bu türlü açıklama yapan kişileri kaynaklarının ne olduğunu sormak ile birlikte,2011-2012 başvurularında Ales ile alım yapılabileceğine ihtimal vermiyoruz.

4-2011-2012 yılı formasyon başvurularında Ales'li sisteme neden dönülmez veya mevcut 2,50 not şartına dayalı sistem neden devam eder?

Öncelikle 2011-2012 yılı için Ales'li sisteme dönülebilmesi için 2011 Bahar dönemindeki Ales sınavına girmeden önce,ilgili pedagojik formasyon hakkında Yükseköğretim Genel Kurul Kararının bu yönde verilmesi gerekirdi.Böyle bir açıklama yapılmadığı için,Ales'li sisteme dönüldüğünde de,Ales'e girmemiş kişilerin haklarına halel geleceğinden ötürü bu seneki pedagojik formasyon başvurularında Ales'li sisteme dönülmeyeceğini düşünüyoruz.

5-2011-2012 Yılında Okuyan Öğrencilere Formasyon Verilecek Midir?

2010-2011 yılında üniversitelerde okurken formasyon eğitimi almaya başlamış olan öğrenciler formasyon eğitimlerine devam edecek olup,2011-2012 yılında okuyanlara yeniden pedagojik formasyon programı açılmayacaktır.Ancak mezun olduktan sonra formasyon alabileceklerdir.

6-Açıköğretim Fakültesi Mezunlarına Formasyon Veriliyor Mu?

Atamaya esas olan bölümlerden mezun olan açıköğretim fakültesi mezunları formasyon alma hakkına sahiptir.Başvurularda üniversitelerin başvuru koşullarına bakılması gerekmektedir.Örneğin Edebiyat Bölümünden formasyon açıldığında,üniversiteler Edebiyat,Fen-Edebiyat v.s fakültesinden mezun olması şartı koyar.Eğer açıköğretim fakültesi mezunlarından kabul eden üniversiteler olursa formasyon alabilirler.

7-Pedagojik Formasyon Eğitimi Alarak Hangi Bölümler Öğretmen Olma Hakkına Sahiptir?

Meb 80 nolu Karar ekinde belirtilen atamaya esas olan alanlara işikin atanabilecek olan bölümlerin yer aldığı bir yazıyı daha önce paylaşmıştık.

8-Tezli Yüksek Lisans Formasyon Yerine Geçer Mi?

Kesinlikle,hayır.

9-Tezsiz Yüksek Lisans Formasyon Yerine Geçer Mi?

2010-2011 yılından verilmiş olan "Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans" programı mezunları haricinde,diğer bölümlerde yapılan tezsiz yüksek lisans diploma veya sertifikaları,pedagojik formasyon yerine geçmez.

10-2011-2012 Yılı Pedagojik Formasyon Başvuruları Ne Zaman Başlar?

Geçen seneki verilerden yola çıkarak kesin olmamakla birlikte,pedagojik formasyon başvurularının Temmuz ayının son haftası veya Ağustos ayının ilk haftasından itibaren başlayacağını düşünmekteyiz.

11-Pedagojik Formasyon Başvurularını bütün üniversiteler aynı anda mı alır,yada değişik zamanlarda mı alırlar?

Bu konuda geçen seneki gibi formasyon başvurularının farklı zamanlarda yapılcağını düşünmekteyiz.Genellersek pedagojik formasyon başvuruları Ağustos ayından itibaren Ekim ayına kadar devam etmektedir.

12-Pedagojik Formasyon Eğitimi Almadan Öğretmen Olarak Atanma Şansımız Var mıdır?

80 nolu kararda bu şans olmakla birlikte,günümüzde bu şansın olma ihtimali çok düşüktür.Bu karar sadece 1999 yılından sonra yeni kurulan sosyal bilgiler,fen bilgileri v.s öğretmen açığını tamamlamak için oluşturulmuştu.Günümüzde ise sosyal bilgiler veya fen bilgisi öğretmenliği mezunları bile açıkta kaldığı için,pedagojik formasyon eğitimi almadan sosyal bilgiler öğretmenliğine Tarih ve Coğrafya mezunlarının v.s atanma şansları yoktur.

kaynak